Rüzgarların
etkisiyle deniz ve göl yüzeylerinde meydana gelen salınımlardır. Dalga
boyu rüzgarın hızı arttıkça artar.
Dalgalar sığ
kıyılarda (kıta sahanlığının geniş olduğu)
biriktirme, derin kıyılarda ise
aşındırma
yapar.
Dalgalar ayrıca
denizlerde meydana gelen volkanizma ve depremlerin etkisiyle de oluşur. Bu
dalgalara Tsunami dalgası
denir.
DALGA
AŞINIM ŞEKİLLERİ
FALEZ
(YALIYAR)
Dağların kıyıdan
dik bir şekilde yükseldiği alanlarda dalgaların yamacın altını oyması
ve üst kısmın çökmesiyle oluşan yer şeklidir. Kıyıdaki diklik kara
içlerine doğru geriler.
Yurdumuzda Doğu
ve Batı
Karadeniz kıyılarında , Akdeniz
kıyılarında (Teke yarımadası-Taşeli
Platosu ) ve Marmara Bölgesinde,Tekirdağ-İstanbul
arasında görülür.
DALGA
BİRİKTİRME ŞEKİLLERİ
KUMSAL
(PLAJ)
Dalgaların aşındırarak
taşıdığı malzemeleri sığ kıyılarda biriktirmesiyle oluşan kum
depolarıdır. Yurdumuzda en fazla Egekıyılarındagörülür.
KIYI
OKU
Dalgaların taşıdığı
malzemeleri deniz içinde veya kıyıya paralel bir şekilde biriktirmesiyle
oluşan yer şeklidir.
KIYI
KORDONU (SETTİ)
Kıyı oklarının
koy ve körfezin ağız kısmını kapatacak kadar büyümesiyle oluşan yer
şekilleridir.
Kıyı settinin
gerisinde oluşan göle kıyı set gölü veya lagün gölü denir.Örnek: Büyük
ve Küçük Çekmece gölleri
TOMBOLO
(SAPLI ADA)
Kıyı yakınında
bulunan ada ile kara arasında dalgaların getirdiği malzemeleri
biriktirmesi sonucu ada karaya bağlanır. Bu şekilde oluşmuş
yer şekillerine Tombolo
denir.Ör: Kapıdağ
Yarımadasıve
Sinop –İnceburundur.
