GEL-GİT
(MED-CEZİR)
Ay ve güneşin
çekim kuvveti ile deniz , göl yüzeylerinde oluşan kabarma –alçalma
hareketidir.
Gel-git olayında
Ay’ın etkisi daha ( Dünyaya daha yakın olduğundan) fazladır.
Ay günü ile güneş
günü arasındaki 50 dk. lık
farktan dolayı gel-git olayı her gün bir önceki güne göre daha
geç gerçekleşir.
Ay ve Güneşin
etkisiyle gün içinde iki yükselme
ve iki alçalma
hareketi olur.
Yeniay ve
dolunayda büyük
gel-git, ilk ve son dördünde küçük
gel-git yaşanır.
*Kabarma ve alçalma
arasındaki seviye farkına gel-git genliği denir. Gel-git genliği iç
denizlerde azdır (40-50 cm). Okyanus
kıyılarında fazladır (10-12 m).
Türkiye’yi çevreleyen
denizler bir iç deniz olduğu için gel-git olayının etkisi azdır.
Gel-git olayının
etkisiyle akarsuların ağız kısmında oluşan doğal limanlara Haliç
denir. Yurdumuzda haliç oluşumu yoktur.